Sportpsychologie: Meer dan een paar procent verschil?

Het komt regelmatig voor. Wielrenners die met 60 km per uur tegen het beton smakken, schaatsers die met hoge snelheid de baan uit vliegen en bobsleeërs die ook niet binnen het parcours kunnen blijven. En op het WK tot nu toe ook voetballers en keepers die onverklaarbare fouten maken. De kunst bij toenemende spanningen is, om je te blijven fixeren op de taken die je hebt uit te voeren. Om te voorkomen dat de angst toeslaat en als gevolg daarvan de spieren verspannen en het waarnemingsvermogen wordt ingeperkt.

Mijn tip aan de sporter is dan altijd ‘zelfinstructie’ toe te passen. Niet naar je angst, wat het gevolg zal zijn van de zinnen als ‘ik mag niet vallen’ (voor de wielrenner) waarin het woord vallen direct een angstreactie op zal roepen. Blijf de ruimte zien, waar je in kunt sprinten, zeg jezelf dat je door die ruimte te benutten op de been zult blijven en formuleer jezelf naar je kracht. Dergelijke instructies vergroten het gevoel van controle, het zelfbewustzijn en lef. Doe dan tevens vooraf ademhalings- en ontspanningsoefeningen. Deze oefeningen maken net als de technische en tactische training, doorlopend deel uit van de voorbereiding. Wat dan resteert is een gezonde wedstrijdspanning, die je helpt om optimaal geconcentreerd een wedstrijd in te gaan.

Februari 2010

Bij de Olympische Winterspelen van begin dit jaar had het NOC NSF voor de sporters geen sportpsycholoog meegenomen. Het NOC NSF neemt nog steeds liever – niets ten nadele van die beroepsgroep die ook heel goed werk verrichten – een extra diëtist mee, dan dat zij 1 door ons geaccrediteerde sportpsycholoog een NOC NSF accreditatie geeft om mee te reizen met het Olympisch team naar Vancouver. Waar andere landen aan mijn collega’s de gelegenheid geven om mee te reizen met de teams die zij al jaren begeleidden, moestRico Schuijerszijn eigen vliegticket betalen en via bevriende sporters een kaartje proberen te bemachtigen om een glimp op te vangen van zijn teams. Op die manier heeft hij het dameswaterpoloteam en het dameshockeyteam – zijn teams – in 2008 goud zien winnen.

De smadelijke afgang van het bobsleeteam eind februari van dit jaar, was dan ook niet los te zien van de jarenlange behoudzucht van ons Olympisch Comité. Een sportpsycholoog had voorkomen, dat de betreffende bobsleeër voor de start een andere afdaling kiest. Mogelijk was de sporter niet eens naar de spelen gegaan. Of hij had bovenstaande instructies toegepast onder begeleiding van een begripvolle sportpsycholoog en controle gekregen over zijn spanning.

En nu het WK

Nu het wereldkampioenschap Voetbal net is begonnen, heeft de KNVB een uitgebreid begeleidingsteam geformeerd van assistenten, sportarts, fysiotherapeuten, masseurs, diëtist, teambegeleider, revalidatiespecialist, videoanalist en materiaalman, maar een sportpsycholoog ontbreekt nog altijd. In de eerste wedstrijd tegen Denemarken kunnen we constateren dat spelers soms moeite hebben hun agressie te controleren en hun frustraties en spanningen te hanteren. Dit zijn alle facetten die door een sportpsycholoog besproken kunnen worden met de spelers of de coaches en waarin vaardigheden kunnen worden aangeleerd.

En dat geeft net die paar procent verschil die je straks vanaf de kwartfinale nodig hebt. Want dan moet Nederland boven zichzelf uitstijgen om Spanje of Brazilië te verslaan. Ik ben benieuwd!

Geef een reactie